Amazon, Etsy veya eBay üzerinden yurt dışına satışta gümrük süreci satış modelinize göre değişir: sipariş başına tekil gönderi mikro ihracat (ETGB) ile, yurt dışı depoya toplu sevkiyat normal ihracat beyannamesiyle yürür. Hedef ülkenin vergi eşikleri ve teslim şekli (DDP/DAP) alıcı deneyimini doğrudan etkiler.
Satış modeliniz gümrük sürecinizi belirler
Pazaryeri satıcısı için gümrükte tek bir "doğru yol" yoktur; yol, ürünün depodan alıcıya nasıl gittiğine göre değişir:
- Sipariş geldikçe Türkiye'den tekil gönderi: mikro ihracat (ETGB) kapsamı.
- Yurt dışındaki depoya toplu sevkiyat (örneğin Amazon FBA): normal ihracat beyannamesi ve hedef ülkede ithalat işlemi.
İkisinin evrakı, maliyeti ve sorumluları farklıdır. Modeli netleştirmeden süreç kurmak, ilk iade veya ilk gümrük takılmasında pahalıya mal olur.
Tekil gönderiler: ETGB ile mikro ihracat
Sipariş başına kargolama yapıyorsanız gönderileriniz büyük olasılıkla mikro ihracat limitleri (gönderi başına 600 kg / 30.000 Euro) içindedir. Beyanı yetkili kargo operatörü ETGB ile yapar; müşavir sözleşmesi gerekmez. E-arşiv fatura keser, paketi operatöre teslim edersiniz. ETGB, KDV iadesine de dayanak oluşturur.
Toplu sevkiyat: FBA modeli
Yurt dışı depoya toplu mal göndermek normal bir ihracattır: 1000 rejim kodlu ihracat beyannamesi açılır ve süreç gümrük müşaviri ile yürür. Asıl fark hedef ülkede başlar; mal oraya ithal edilir ve bir "ithalatçı" sıfatı gerekir:
- Avrupa Birliği'ne sevkiyatta EORI numarası alınması gerekir.
- ABD'de gümrük işlemleri için kayıtlı bir importer of record tanımlanır.
- Pazaryerinin deposu sizin adınıza ithalatçı olmaz; bu sorumluluk satıcıda kalır.
Hedef ülkenin vergi eşikleri
Alıcının ödeyeceği vergi, hedef ülkenin eşiklerine bağlıdır ve bu eşikler sabit durmuyor:
- AB'de 150 Euro altındaki gönderiler gümrük vergisinden muaftır ama KDV her durumda doğar; IOSS kaydıyla KDV satış anında tahsil edilip alıcıya kapıda sürpriz çıkması önlenebilir.
- ABD, Ağustos 2025'te 800 dolarlık de minimis muafiyetini kaldırdı; düşük kıymetli ticari gönderiler de vergiye tabi.
- Birleşik Krallık, Körfez ülkeleri ve diğer pazarların eşikleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Fiyatlama yaparken hedef pazarın güncel eşiğini bilmeden kâr marjı hesabı eksik kalır.
DDP mi, DAP mı?
Teslim şekli alıcı deneyimini belirler. DAP'ta vergiyi varışta alıcı öder; e-ticarette bu, kapıda beklenmedik tahsilat ve iade riski demektir. DDP'de vergiyi satıcı üstlenir; maliyet öngörülebilir olur, alıcı tek fiyat görür. Pazaryerlerinin çoğu müşteri deneyimi için DDP veya (AB'de) IOSS'lu satışı teşvik eder.
İade ve geri gelen ürünler
E-ticarette iade kaçınılmazdır ve geri gelen ürün de bir gümrük işlemine tabidir. Geri gelen eşyanın vergisiz girişi süre ve belge şartlarına bağlıdır; ETGB ile çıkan ürünün iadesi de yine operatör süreçleri üzerinden yürür. İade oranı yüksek kategorilerde (giyim gibi) bu süreci satış başlamadan planlamak gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Fatura kime, hangi dilde kesilir?
Tekil satışta alıcıya e-arşiv fatura kesilir; uluslararası işlemde İngilizce düzenlenmesi yaygın uygulamadır. FBA sevkiyatında fatura ve çeki listesi toplu sevkiyata göre hazırlanır.
FBA sevkiyatında ETGB kullanılabilir mi?
4 Aralık 2025 değişikliği B2B toptan gönderileri kapsama aldı; sevkiyat 600 kg / 30.000 Euro içinde kalıyorsa ETGB mümkündür. Üzerindeyse normal ihracat beyannamesi gerekir.
GTİP kodunu kim belirler?
Sorumluluk satıcıdadır. Kargo operatörünün "genel" bir kod yazması, hedef ülke gümrüğünde yanlış vergi veya takılma olarak geri döner. Ürün bazında doğru GTİP/HS kodu satış öncesinde netleştirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hedef ülke eşikleri ve pazaryeri kuralları sık değişir. Kendi satış modeliniz için güncel mevzuatı gümrük müşavirinizle ve operatörünüzle teyit edin.